Gökbilim dünyası, evrenin oluşum mekanizmalarına dair bilinen teorileri kökten sarsacak sıra dışı bir keşfe imza attı. Genellikle gezegenlerin, etrafında döndükleri yıldızlarla aynı hizadaki gaz ve toz bulutlarından oluştuğu ve bu doğrultuda benzer bir yörünge düzlemi izlediği kabul edilir. Ancak ilk kez 2022 yılında gözlemlenen ve "GJ 3090 b" adı verilen bir alt-Neptün ötegezegeni, bu temel fizik kuralını tamamen yıkarak bilim insanlarını şaşırtmayı başardı.
Dünya'dan yaklaşık 2,2 kat daha büyük bir yarıçapa ve 4,5 kat daha fazla kütleye sahip olan bu gizemli gök cismi, bağlı olduğu yıldızın ekvator düzlemiyle tam 136 derecelik devasa bir eğim açısı oluşturuyor. Şili'deki La Silla Gözlemevi'nde yer alan yüksek hassasiyetli NIRPS aygıtı yardımıyla gerçekleştirilen ölçümler, bu sıradışı yörünge sapmasını kesin olarak doğruladı. Bugüne kadar evrende yörünge eğikliği bu denli yüksek olan yalnızca beş sistem tespit edilebilmişti.
GJ 3090 b'yi diğer benzer uç örneklerden ayıran en önemli unsur ise sisteminde yörüngeyi bu denli bozabilecek dev kütleli bir komşu gezegenin ya da kahverengi cücenin bulunmaması. Uzmanlar, dışarıdan çekim gücü uygulayacak böylesi bir devasa gücün yokluğunda, sistemin geçmişte dış kaynaklı ve ters yönlü ikincil bir disk malzemesini yutmuş olabileceğini tahmin ediyor. Bu teoriye göre, gezegen de sonradan sisteme dahil olan bu uyumsuz ve ters yönlü kozmik toz bulutunun içinde şekillenerek bugünkü aykırı konumunu aldı.
Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlanan bu çarpıcı araştırma, ötegezegen sistemlerinin oluşum süreçlerinin tahmin edilenden çok daha karmaşık ve dinamik yapılar barındırdığını ortaya koyuyor. Bilim dünyası, bu yeni bulgular ışığında gezegen sistemlerinin evrimine dair mevcut teorik modelleri yeniden gözden geçirmeye hazırlanıyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.