İsviçre-Fransa sınırında yer alan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) bünyesindeki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) gerçekleştirilen deneyler, bilim dünyasında çığır açan bir keşfe sahne oldu. Fizikçiler, doğanın bugüne kadar incelenen en küçük ölçeğinden sinyaller tespit ederek, atomdan 100 milyar kat daha küçük bir boyuta ulaştıklarını duyurdu. "Zepteevren" olarak adlandırılan bu ultra-mikroskobik ölçek, evrenin işleyişine dair mevcut teorilerin ötesine geçerek, özellikle karanlık madde gibi gizemli olgulara ışık tutacak yeni ve kapsamlı bir bilimsel teorinin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir.
Araştırma ekibi, yüksek enerjili parçacık çarpışmaları sonucunda ortaya çıkan ve subatomik bir tür olan "güzellik kuarkı" adı verilen parçacıkları detaylı bir şekilde inceledi. Saniyenin trilyonda birinden daha kısa bir süre var olabilen bu geçici parçacığın, metrenin milyarda birinin trilyonda biri ölçeğindeki etkileşimleri başarıyla tespit edildi. Veri analizini yöneten Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, bu ölçekteki parçacıkların karanlık maddeye karşı daha hassas olabileceğine dikkat çekerek, "Zepteevrenin kapısını çalıyoruz. Bu mikro dünyadaki hareketlilik, yeni parçacıkların davranışlarını gözlemlememize imkan tanıyor. Artık içeri girip orada hangi yeni parçacıkların beklediğini keşfetmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
Bu önemli keşfe imza atan uluslararası iş birliği, detektörün kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik bir güncelleme üzerinde anlaşmaya varmıştı. Ancak projenin geleceği, Birleşik Krallık Araştırma ve Yenilik Kurumu'nun (UKRI) geçen yıl finansman payını çekeceğini açıklamasıyla gölgelendi. Kurumun, yaz aylarında Jodrell Bank Lovell teleskobu da dahil olmak üzere diğer parçacık fiziği ve astronomi projelerindeki kesintileri de bu endişeyi pekiştirdi. Uluslararası LHCb iş birliğini yöneten Profesör Tim Gershon, finansman kesintilerinin Birleşik Krallık'ın araştırmadaki tam katılımını tehlikeye attığını ve ülkenin büyük bilimsel keşiflerin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Ünlü fizikçi Profesör Brian Cox ise kesinti kararını sert bir dille eleştirerek, Birleşik Krallık'ın bilimsel liderliğinden vazgeçmesinin uluslararası itibarına ciddi zarar vereceğini dile getirdi.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.