Güney Georgia Adası'nda yaşayan güney deniz fillerinin popülasyonu, kuş gribi salgınının yıkıcı etkileriyle karşı karşıya kaldı. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), H5N1 virüsü nedeniyle yaşanan büyük kayıpların ardından bu türün koruma statüsünü 'en az endişe verici' kategorisinden 'hassas' kategorisine yükseltti. Bu gelişme, bir türün H5N1 kaynaklı olarak ilk kez doğrudan daha yüksek bir yok olma riski kategorisine alınmasıyla küresel çapta endişe yarattı. Ada popülasyonunun, dünya genelindeki üreme popülasyonunun yarısından fazlasına ev sahipliği yaptığı düşünüldüğünde, 2025 yılına kadar 53 binden fazla dişi deniz filinin hayatını kaybetmesi, türün geleceği için kritik bir tehdit oluşturuyor. Bazı Güney Atlantik kolonilerinde yeni doğan yavruların yüzde 90'ından fazlası, yetişkin dişilerin ise yaklaşık yarısı virüsün kurbanı oldu.
Deniz fillerindeki bu dramatik düşüşün yanı sıra, kuş gribinin etkileri diğer deniz kuşları üzerinde de gözlemleniyor. BirdLife International, salgının etkilerini daha iyi değerlendirebilmek amacıyla büyük skua, kuzey sümsük kuşu, Peru pelikanı ve Humboldt pengueni gibi dört türü yeniden incelemeye aldı. İskoçya'da, dünya büyük skua popülasyonunun yarısından fazlasının bulunduğu biliniyor; bu bölgelerdeki izlenen kolonilerde 2021-2023 döneminde yüzde 76'lık şaşırtıcı bir azalma kaydedildi. Kuzey sümsük kuşları da benzer şekilde ciddi kayıplar yaşadı; İskoçya'daki Bass Rock kolonisinde 2021-2024 arasında yüzde 43, Galler'deki Grassholm Adası'nda ise 2015-2024 arasında yüzde 47'lik bir düşüş görüldü. Şili kıyılarında 2023 yılında yaklaşık 3 bin ölü Humboldt pengueninin bulunması da bilim dünyasında endişeleri artırdı.
Bilim insanları, toplu hayvan ölümlerinin her zaman bir türün tamamen yok olacağı anlamına gelmediğini belirtmekle birlikte, salgın öncesi popülasyon verilerinin bu değişimin gerçek boyutunu anlamak için kritik olduğunu vurguluyor. Ancak uzmanlar, özellikle sayıları zaten azalmış ve izole küçük adalarda yaşayan türlerin kuş gribi karşısında çok daha savunmasız olduğuna dikkat çekiyor. Bu türlerde az sayıda hayvanın ölümü bile yok oluş sürecini hızlandırabilecek potansiyele sahip. Ayrıca, iklim değişikliği, aşırı balıkçılık faaliyetleri ve yaşam alanlarının tahribatı gibi başka çevresel faktörlerin de hayvan popülasyonları üzerindeki baskıyı artırdığı ve türleri daha kırılgan hale getirdiği ifade ediliyor.
Kuş gribi salgınının küresel ekosistem üzerindeki potansiyel uzun vadeli etkileri endişe yaratırken, bilim camiası dünya genelindeki hassas türleri yakından izlemeyi sürdürüyor. Avustralya'da nesli kritik tehlike altında bulunan ve yalnızca bu kıtada yaşayan bazı endemik kuş türlerinin virüsten etkilenme riski, yetkilileri ve doğa koruma örgütlerini alarma geçirmiş durumda. Bu durum, küresel biyoçeşitlilik için H5N1 virüsünün oluşturduğu tehdidin boyutunu ve acil önlemlerin gerekliliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kaynak: TRT Haber (CaddeNews AI Derlemesi)
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.